Otpor teoriji

NAVIJAČKI TROFEJ

Supporters' Shield: Nada za drugačiju MLS ligu

Gostuje:
Jelena Đureinović

31/12/2016

Dvadeset je godina prošlo otkako je odigrana prva regularna sezona Major Soccer League, koja danas okuplja 20 klubova iz Sjedinjenih Američkih Država i Kanade, podeljenih u Zapadnu i Istočnu konferenciju. Za razliku od drugih fudbalskih liga, koje na osnovu bodova u sezoni krunišu klubove kao pobednike, MLS prati tradiciju američkih sportova te MLS kup osvaja pobednik u playoffu, što ovu ligu čini posebnom u svetu fudbala. Ovo je upravo razlog nastanka trofeja Supporters' Shield, koji se dodeljuje timu koji je u regularnom delu sezone najbolje plasiran na tabeli. Iako se MLS kup održava kao najvažniji trofej kojem svaki tim teži, Supporters' Shield ipak ima neizmeran značaj za navijače.

Ove su godine Seattle Sounders konačno su osvojili MLS kup, prvi put otkako se klub pridružio Major Soccer League 2009. godine. Zbog svoje navijačke kulture više nego zbog samog tima, Soundersi su mi pre nekoliko godina postali omiljeni američki fudbalski klub. Pored Alliance Council, načina vođenja kluba koji daje navijačima mogućnost evaluacije, odlučivanja i kontrole nad klubom a koji je u ovoj ligi unikatan za Sounderse, Seattle i stadion CenturyLink Field su ujedno dom i grupi zvanoj Gorilla Football Collective. GFC je interesantna navijačka grupa inspirisana onima hamburškog St. Paulija, koja potiče iz antiglobalističkih protesta i grassroots fudbala, a predstavlja se kao antifašistička grupa koja čvrsto stoji protiv rasizma, seksizma i homofobije i koja - kada nije na tribinama ili u svom tradicionalnom pabu - organizuje razne humanitarne akcije te je čvrsto vezana za lokalnu zajednicu. Pored toga, na tribinama je verovatno najvidljivija ogromna i vrlo raznovsrna grupa Emerald City Supporters, poznata po tifu koji ruši mnoge stereotipe koje možda imamo o američkoj navijačkoj sceni. Da ostavimo navijačku scenu Seattlea za jedan drugi tekst i vratimo se na glavnu temu ovog teksta; osvajanje MLS kupa došlo je za Sounderse kao šlag na tortu nakon osvajanja Supporters' Shielda 2014. godine.

Supporters' Shield je trofej koji je došao odozdo – od samih navijača. On je izraz širokog  nezadovoljstva pravilima MLS-a, koja ignorišu generalni učinak timova u regularnoj sezoni i ograničavaju se na playoff utakmice. Sam trofej je nastao iz diskusije na jednoj mailing listi koja je okupljala severnoameričke navijače devedesetih godina; tada je Nick Lawrus, navijač Tampa Bay Mutiny, došao na ideju da se napravi neka vrsta nagrade za pobednika sezone koja bi bila dodeljivana od strane navijača. Sam Pierron, koji je bio deo inicijative na samom početku, opisao je priču rečima: 

"Shield je bio naš poklon ligi, sa razumevanjem da, iako smo uvideli propuste, nismo dozvolili da oni stanu na put našoj podršci i želeli smo promenu da bismo postigli da igra koju volimo izgleda kako igra koju volimo izgleda svuda drugde".

Uskoro je osnovan i komitet i počele su se skupljati donacije za izradu samog trofeja. Tako je sve počelo i od 1999. godine, Shield se prenosi od jednog do drugog predstavnika navijačkih klubova, koji ga onda dodeljuju svojim klubovima kao pobednicima regularne sezone. Kako se liga razvijala, broj navijača je rastao i navijački klubovi su počeli da okupljaju stotine pa i hiljade ljudi umesto nekadašnjih desetina, pa je i došlo vreme da se napravi novi trofej koji bi simbolizovao novu generaciju navijača. Tako je u međuvremenu napravljen novi trofej, čije troškove izrade su podelile navijačke grupe, a koji se još uvek otplaćuje preko donacija i prodaje šalova kroz fondaciju koja je osnovana za te svrhe. Za Shield je zvanično zaduženo i Veće nezavisnih navijača (Independent Supporters Council), koje okuplja predstavnike tridesetak navijačkih klubova i koje se pored trofeja bavi pravima navijača i promovisanjem navijačke kulture.

Kada pričamo o distinkciji između MLS kupa i Supporters' Shield trofeja i značaju koji Shield ima za navijače, najbolje je opet se osvrnuti na Seattle Sounders. O tome mi je tokom našeg uobičajenog ćaskanja o fudbalu pričao i Chris Caballero, dugogodišnji navijač Soundersa i, kako sam ističe, vlasnik njihove sezonske karte. Za njega je Supporters' Shield sjajno dostignuće, iako je po njegovom mišljenju dosta izgubio na značaju zbog nebalansiranog rasporeda igre (igra se protiv tri tima iz svoje konferencije i samo protiv jednog iz druge). Kako on vrlo realno ocenjuje prethodnu sezonu, Soundersi su jedva ušli u playoff ali su istovremeno briljirali u savršenom trenutku i tako osvojili kup, što pravila MLS-a dozvoljavaju. Ipak, on dodaje: "Iako sam neverovatno ponosan na to što su osvojili kup, ipak osećam da kup nije tačna reprezentacija njihove celokupne sezone. Uspeh u MLS-u se određuje osvajanjem MLS kupa gde je Shield na drugom mestu. Meni je lično puno veće dostignuće osvojiti Shield uprkos nebalansiranom rasporedu".

Supporters' Shield predstavlja direktnu vezu između severnoameričkih navijača i lige, što je i ozvaničeno 2006. godine od strane  Američke fudbalske asocijacije. Naime, ovaj trofej od tada predstavlja jedan od načina kvalifikacije za CONCACAF Ligu šampiona. Međutim, neosporno je da MLS kup ostaje trofej prvog reda. Takođe, zbog pravila lige - za koja ne postoje nikakve naznake da će se promeniti - ne postoji direktna povezanost između osvajanja Shielda i MLS kupa. Drugim rečima, retko se dešava da tim koji je na vrhu tabele na kraju regularne sezone osvoji i kup u postsezonskom periodu. Do sada se desilo samo dva puta – sa Columbus Crew 2008. i LA Galaxy 2011. godine. Ipak, Supporters' Shield ima veći legitimitet i značaj za navijače. Preko svojih navijačkih klubova i turneja na koje trofej konstantno ide, oni imaju neposrednog dodira sa njim.  Mnogo važnija od toga je činjenica da su se za Supporters' Shield navijači sami organizovali i  kreirali ga i što je to postignuto bez sponzora i bilo kakvog učešća MLS-a, u čemu leži njegova najveća vrednost kao prave inicijative odozdo.

On je u pravom smislu te reči navijački trofej koji i posle ovoliko godina i dalje pripada navijačima.

 

Starac i more